3 تابلو برق موتور سه فاز را ابتدا با تعریف درایور های الکتروموتورهای صنعتی شروع میکنیم.
3 تابلو برق موتور سه فاز : درایور الکتروموتور های صنعتی چیست؟
از درایور الکتروموتور برای راه اندازی و تأمین یا تعدیل جریان ماشین در هنگام شروع به کار استفاده میشود. همچنین با درایورهای پیشرفته تر میتوان پارامترهای عملکرد ماشین را نیز تعدیل و کنترل کرد.
درایو یا کنورتور فرکانس و یا کنترل کننده دور موتور برای تنظیم دور الکتروموتورهای Ac (موتورهای سه فاز ) استفاده میگردد. درایوها وظیفه “کنترل دور موتور” را بر عهده دارند. درایوها قادرند دور موتور را از صفر تا چندین برابر دور نامی موتور و بطور پیوسته تغییر دهند.
تنظیم دور در الکتروموتورها علاوه بر منعطف نمودن پروسه های صنعتی ، در کاربردهای زیادی منجر به صرفه جوئی انرژی هم میگردد. علاوه بر آن درایوها جریان راه اندازی کشیده شده از شبکه را به میزان زیادی کاهش میدهند. بطوریکه این جریان خیلی کمتر از جریان اسمی موتور است.
درایوها میتوانند موتور را بطور نرم و کاملا کنترل شده استارت و استپ نمایند. زمان استارت و استاپ را میتوان بدقت تنظیم نمود. این زمانها میتوانند کسری از ثانیه و یا صدها دقیقه باشد. توانائی درایو در استارت و استاپ نرم موجب کاهش قابل ملاحظه تنشهای مکانیکی در کوپلینگها و سایر ادوات دوار میگردد.
3 تابلو برق موتور سه فاز : تعریف تابلو برق های موتور سه فاز
3 تابلو برق موتور سه فاز در واقع 3 مورد از پر مصرف ترین انواع مدارات فرمان برای راه اندازی و کنترل موتورهای سه فاز هستند.
این 3 تابلو برق موتور سه فاز سر مجموعه های انواع استارتر یا درایور الکتروموتورهای صنعتی محسوب میشوند.
3 تابلو برق موتور سه فاز : درایور الکتروموتور یا تابلو برق راه انداز تک ضرب
از بین 3 تابلو برق موتور سه فاز و بطور کلی در دنیای درایور الکتروموتورها ، پرکاربرد ترین نوع درایور است و برای الکتروموتورهای تکفاز و سه فاز با توان کمتر از ۱۱ کیلو وات مورد استفاده قرار می گیرد.
المان های مصرفی برای موتورهای تک فاز
فیوز محافظ (میتواند فیوز کاردی، مینیاتوری، کلید حرارتی و… باشد)
کنتاکتور
بی متال (در مواردی که کلید حرارتی وجود دارد، نیازی به بی متال نیست) برای موتورهای تک فاز سه مورد بالا و برای موتورهای سه فاز کنترل فاز هم استفاده میشود.
المان های مصرفی برای موتورهای سه فاز تک ضرب :
فیوز محافظ (میتواند فیوز کاردی، مینیاتوری، کلید حرارتی و… باشد)
کنتاکتور
بی متال
کنترل فاز
نکته : فرمول کاربردی: محاسبه ی جریان برای موتور برای تعیین توان، آمپر، ولتاژ:
بی متال – کنتاکتور – کلید محافظ
P = I * V * 1.73 * cosφ
P توان موتور به KW
I جریان مصرفی به A
V ولتاژ موتور به V
Cosφ حدودا بین 0.7 – 1 میباشد.
نکته:
1- کلید محافظ بسته به نوع و کارکرد موتور، معمولا از 1.5 تا 2 برابر جریان موتور، بالاتر گرفته میشود.
– در استاندارد امریکا (AWG): فیوز تندکار (مانند مینیاتوری) 3 برابر جریان نامی موتور فیوز کندکار (ذوب شونده) 1.7 برابر جریان نامی موتور
2- به طور کلی اگر به روشهای فرمولی، محاسبه میکنید احتمال کمی تفاوت با جدول وجود دارد که میتواند به خاطر دلایل زیر باشد:
– کسینوس فی – جریان اولیه و راه انداز موتورها (درمصارف مختلف جریانها فرق میکنند) – نوسان ولتاژ – دور موتور – ولتاژی که در جدول محاسبه شده ( 400 یا 380) و…
3- کنتاکتور را به علت کارکرد بالا (قطع و وصل زیاد) باید حتی المقدور 1.5 تا 2 رنج نسبت به نوع کارکرد و تعداد ضربات آن بالاتر در نظر گرفت.
3 تابلو برق موتور سه فاز : درایور الکتروموتور یا تابلو برق راه انداز دو ضرب
دومین عضو خانواده 3 تابلو برق موتور سه فاز ، تابلو برق دو ضرب میباشد. این راه انداز به این گونه عمل میکند که ابتدا موتورها را بصورت ستاره که جریان راه اندازی اولیه کمتری دارد استارت کرده و سپس در حالی که دیگر موتور فعال شده است، آن را به آرایش مثلث میبرد که راندمان بالاتری دارد.
همانطور که میدانید این روش، برای کم کردن جریان راه انداز موتورهای با قدرت بالا استفاده میشود. که ابتدا موتور به حالت ستاره شروع بکار میکند و پس از رسیدن به دور نامی خود ، به حالت مثلث در می آید.
– برای مشخص شدن این نوع اتصال باید به پلاك موتور توجه کرد.
~220/380 بصورت ستاره – مثلث
~380/660 بصورت ستاره – مثلث
~380 بصورت ستاره – مثلث
~660 بصورت ستاره – مثلث
المان های مصرفی برای موتورهای ستاره – مثلث (کنتاکتوری) :
1- فیوز محافظ (میتواند فیوز کاردی، مینیاتوری، کلید حرارتی و … باشد)
2- کنتاکتور 3 عدد
3- بی متال
4- کنترل فاز
5- تایمر
نکات مورد توجه در ستاره – مثلث:
1- بهتر است برای محافظت، از کلید حرارتی (برای حفاظت کل مدار)، و هم بیمتال، (برای حفاظت خط اصلی) استفاده شود.
2- در مدارات ستاره – مثلث، جریان کل موتور، روی دو خط : “اصلی و مثلث”، تقسیم میشود یعنی هر خط 0.58 آمپر کل جریان موتور را تحمل میکند.
3- کلید محافظ (فیوز) حدودا ، 2.2 برابر توان (kw) موتور باشد.
4- رنج بی متال را از طریق فرمول زیر محاسبه میکنیم: رنج بیمتال (ستاره – مثلث) = Inm * 0.58 جریان نامی موتور Inm
مطالعه این مقاله پیشنهاد میشود: تابلو برق راه انداز موتور سه فاز ، چپگرد راستگرد ستاره مثلث
3 تابلو برق موتور سه فاز : درایور الکتروموتور یا تابلو برق راه انداز نرم ( سافت استارتر )
در برخی از موارد ضربه ناشی از استارت اولیه ممکن است به سیستم صدمه بزند، یا نیاز به کنترل دور موتور باشد، به همین خاطر از راه اندازی نرم استفاده می شود. این نوع راه اندازی توسط درایو های و سافت استارتر انجام می شود. اصول کاری کنترل دور بر اساس کنترل همزمان ولتاژ و ac و dc فرکانس می باشد.
در سیستمهای کنترل حلقه بسته مانند آبرسانی تحت فشار ثابت، کنترل فرایند دما، تهویه و عملا در جاهایی که نیاز به کنترل دور باشد مورد استفاده قرار می گیرد.